مقدمه
امروزه جمعیت چندزبانه های جهان بیشتر از افراد تکزبانه است و این به دلیل علاقه به ارتباط و ایجاد جامعه جهانی است، علاقه به یادگیری، مهاجرت، علم و هزاران دلیل دیگر. بعضی کشورها چندزبانه هستند و فرد به نوعی از کودکی این شانس را دارد تا در محیط خانه همزمان حداقل با دو زبان آشنا شود، اما این به معنای محدودیت برای بقیه افراد تک زبانه نیست.
به راستی مغز انسان قابلیت فراگیری چند زبان را دارد؟ البته بسته به استعداد و تلاش و کوشش فرد در این مقاله خواهیم دید که تا پایان عمر و بدون هیچ محدودیتی میتوان زبان جدید فراگرفت و از استفاده و کاربرد آن لذت برد.
با مقاله جدید برنا همراه باشید:
معروفترین چندزبانههای دنیا
تیموتی دونر
۲۳ ساله اهل آمریکا که به ۲۳ زبان زنده دنیا مسلط است. او به عشق حافظ و مولانا فارسی را آموخت.
زندگی در نیویورک با تجمع انواع زبانها برای تیموتی، فرصتی برای برقراری ارتباط با افرادی که به زبان مادریشان صحبت میکنند و فضایی برای یادگیری زبانهای مختلف را فراهم آورده است و از او یک چندزبانه موفق ساخته است.
علی پیرهانی یک چندزبانه موفق ایرانی
علی پیرهانی قدرت تکلم ۱۹ زبان زنده دنیا را دارد. مطبوعات و رسانههای ایران همواره علی پیرهانی را به عنوان دومین فرد چندزبانهی جهان معرفی میکنند.
کلئوپاترا (Cleopatra)
ملکهی زیبای مصری که خود را با سم مار کبری کشت! این بانوی چندزبانه به ۹ زبان زنده دنیا تسلط داشت: یونانی، حبشی، لاتین، عربی، عبری، سوری، زبان مادها، زبان اشکانیان.
زبان بومی کلئوپاترا یونانی و اهل خاندان بطلیموسی بود، خانوادهی اصیل یونانی که بعد از مرگ شاه الکساندر، در مصر به حکومت پرداختند. دانستن زبانهای مختلف به کلئوپاترا در مسائل دیپلماسی و مالی کمک زیادی میکرد.
پلوتارچ تاریخشناس در جایی نوشته بود که «کلئوپاترا در کل چهره جذابی نداشت اما هوش، ذکاوت و دلربایی و صدای بسیار زیبایش زبانزد همه بود.» جالب است بدانید که کلئوپاترا به چندین زبان مختلف صحبت میکرد و در ریاضی، فلسفه، سخنوری و ستارهشناسی هم سررشته داشت. کلئوپاترای هفتم بیش از ۲ هزار سال پیش دیده از جهان فروبست اما همچنان یکی از پرنفوذترین زنان تاریخ محسوب میشود.
ملکه الیزابت اول (Queen Elizabeth I)
ملکه الیزابت یکم نه تنها به خاطر علاقهاش به مد معروف بود، (وی بیش از ۲۰۰۰ جفت دستکش داشته است!) بلکه ایشان به ۱۰ زبان زنده در دنیا مسلط بودند. او به زبان انگلیسی، فرانسه، فلمنگی، لاتین، یونانی، ایتالیایی، اسپانیایی، ولزی (نوعی از گویش بریتانیایی)، کرونی، اسکاتلندی و ایرلندی مسلط بود.
دانستن این همه زبان به او کمک میکرد تا بتواند با افراد زیادی از اکثر کشورها (و تمام نقاط بریتانیا) ارتباط برقرار کند و بتواند زبانی رایج برای صحبت با بازدیدکنندگان و سفیران سایر بخشهای اروپا بیابد.
در سال ۱۶۰۳، سفیر ونیز، Giovanni Carlo Scaramelli، راجع به ملکه الیزابت اظهار داشت: « او به نحوی به هر کدام از این زبانها تسلط دارد که گویی تمام آنها زبان مادری ایشان است».
اما آنچه که این ملکه را از دیگر پادشاهان و زبان شناسان متمایز می سازد، تبحر وی به عنوان یک مترجم است. از جمله کارهای او در این زمینه میتوان به ترجمهی سیسرو، سنکا و کالوین به انگلیسی و همچنین کتاب Prayers or Meditations (تالیف کاترین پار به زبان انگلیسی) به لاتین، فرانسوی و ایتالیایی در دوران نوجوانیاش اشاره کرد.
آلبرت انیشتین
(به آلمانی: Albert Einstein؛ ۱۴ مارس ۱۸۷۹ – ۱۸ آوریل ۱۹۵۵) فیزیکدان نظری آلمانی بود که نظریه نسبیت را بهعنوان مهمترین دستاوردش توسعه دادو بهخاطر تاثیرش بر فلسفه علم نیز شناخته میشود. در نظر عامه مردم، اینشتین بیشتر بهخاطر فرمول همارزی جرم و انرژی یعنی E=mc۲ شهرت دارد که از آن بهعنوان معروفترین فرمول در سراسر جهان یاد میشود. او «برای خدماتش در زمینه فیزیک نظری و بهویژه کشف قانون اثر فوتوالکتریک»، موفق به کسب جایزه نوبل در سال ۱۹۲۱ شد.
انیشتین، به زبانهای مختلفی از جمله انگلیسی، آلمانی، فرانسوی، ایتالیایی و لاتین قادر به صحبت بود.
لودویک لازاروس زامنهوف
پزشک لهستانی و آفرینندهٔ زبان بینالمللی اسپرانتو در سال ۱۸۸۷ است. این زبان متأثر از زبان آلمانی علیا با گویش ییدیش است. یونسکو سال ۱۹۸۶ را، به پاس خدمات زامنهوف به بشریت و به خاطر ابداع زبان اسپرانتو، سال «زامنهوف» اعلام کرد.
روز اسپرانتو، که مهمترین روز در تقویم بزرگداشتهای زبان اسپرنتو است و تحت نامهای دیگری مانند روز زامنهوف، روز جهانی کتاب اسپرانتو، روز ادبیات اسپرانتو و روز بینالمللی فرهنگ اسپرانتو نیز به آن اشاره میشود، در واقع هر ساله در روز ۱۵ دسامبر، یعنی روز تولد زامنهوف، در سراسر جهان جشن گرفته میشود.
دکتر لودویک لازاروس زامنهوف، در سال ۱۸۵۹ در لهستان به دنیا آمد. وی به زبانهای عبری با گویش ییدیش، روسی، لهستانی، آلمانی و فرانسه تسلط داشت. علاوه بر اینها مطالعات زیادی نیز در زمینه ی زبانهای لاتین، یونانی و عبری در دوران مدرسهی خود انجام داد. دکتر لودویک در سال ۱۹۱۷ درگذشت.
فریدریش انگلس
فریدریش انگلس فیلسوف و تاجر مشهور آلمانی، صمیمی ترین همکار کارل مارکس شناخته می شود. وی در زمینه ی زبان شناسی نیز جز صاحب نظران به شمار میرود و بر زبانهای مختلفی مانند روسی، ایتالیایی، اسپانیایی، فرانسوی، انگلیسی، لهستانی، ایرلندی، گوتیک، زبان نورس باستان تسلط کامل داشت. انگلس همچنین به مطالعهی زبان عربی پرداخت و فارسی را در سه هفته فرا گرفت. با بیش از ۱۲ زبان مختلف در کارنامهی خود، وی را می توان یکی از نوابغ تاریخ به شمار آورد.
پنهلوپه کروز (Penélope Cruz)
بازیگر زیبای اسپانیایی قادر است به چهار زبان زنده در دنیا صحبت کند: اسپانیایی، فرانسه، ایتالیایی و انگلیسی
پنهلوپه در مادرید به دنیا آمد و در مدرسه زبان فرانسه را یاد گرفت. او برای بازیگری و به خاطر حرفهاش زبان انگلیسی و ایتالیایی را هم یاد گرفت. او حتی توانست به خاطر بازی فوقالعادهاش در فیلم Non Ti Muovere ( تکان نخور) جایزهی David di Donatello را دریافت کند.
استیو کاوفمن
مسنترین چند زبانه در لیست ما، دیپلمات سابق کانادایی و زبانشناس و تئورسین آموزش زبان است. کافمن ۷۹ ساله قادر است به ۱۶ زبان مختلف به صورت روان صحبت کند.
او معتقد بود که ترس ناشی از به کارگیری یک زبان جدید (موانع) میتواند با انگیزهای قویتر و مقدار کافی از زمان سرمایهگذاری شده، کاهش یابد.
جی رونالد روئل تالکین
جی. آر. آر. تالکین متولد سال ۱۸۹۲، زبان شناس بریتانیایی و خالق آثار هابیت و ارباب حلقهها است. وی از جمله افرادی است که به زبان های علمی یا فراساخته علاقه زیادی داشته و ۱۵ زبان این چنینی نیز ساخته است. توصیه مشهورش وی این است: “از اسپرانتو پشتیبانی کنید”. تالکین اشاره کرده است که هدفش از نوشتن کتاب ارباب حلقه ها، ایجاد بستری بوده است که بتواند زبانهای فراساخته اش را در آن به مرحلهی صحبت درآورد. حتی در سال ۱۹۵۷ برندهی جایزه بینالمللی داستان خیالپردازی به عنوان بهترین نویسندهی سبک خیال پردازی برای ارباب حلقهها شد.
تبدیل شدن تالکین به یک نابغه در زمینهی زبان شناسی از مادر وی منشا میگیرد که زبانهای لاتین، فرانسوی و آلمانی را از سنین پایین به او آموزش داد. زبان محبوب جی. آر. آر. تالکین، فنلاندی بوده است.
ماریا گائتانا آنیزی
اولین پروفسور ریاضیات در دانشگاه، ماریا گائتانا آنیزی (به ایتالیایی: Maria Gaetana Agnesi) (زاده ۱۶ مه ۱۷۱۸ – درگذشته ۹ ژانویه ۱۷۹۹). ریاضیدان، فیلسوف، دانشمند الهیات و یک انسان دوست بود او نخستین زنی است که یک کتاب در رابطه با ریاضی نوشتهاست و نخستین زنی است که به عنوان استاد ریاضی دانشگاه انتخاب شدهاست.
او به ۷ زبان زنده در دنیا مسلط بود و میتوانست به زبان ایتالیایی، فرانسه، یونانی، عبری، اسپانیایی، آلمانی و لاتین صحبت کند.
آنیزی نخستین کتاب حساب دیفرانسیل و انتگرال را نوشته و هیئت علمی دانشگاه بولونیا بود هرچند که هرگز آنجا خدمت نکرد.
ماریا از همان دوران کودکی به عنوان بچهای بسیار باهوش شناخته شد، او در پنج سالگی به دو زبان ایتالیایی و فرانسوی به خوبی صحبت میکرد. در سیزده سالگی زبانهای یونانی، عبری، اسپانیایی، آلمانی و لاتین را به خوبی میدانست و همه به او نسبت فرد چندزبانه داده بودند.
او از سنین جوانی به چند زبان مختلف صحبت میکرد و به این ترتیب به او لقب «Seven-language orator» یا «سخنران هفت زبانه» را دادند.
امیل کربز
در کتاب رکوردهای گینس نام یک دیپلمات آلمانی به نام امیل کربز است که در سال ۱۹۳۰ از دنیا رفته است ولی نام او همچنان به عنوان شخصی که رکورد صحبت کردن به بیشترین زبان زنده دنیا ( چندزبانه) را به نام خود ثبت کرده است، با صحبت کردن به ۶۵ زبان زنده دنیا میدرخشد.
گفتنی است؛ این دیپلمات آلمانی ۶۵ زبان دنیا را میدانست و در حال خواندن ۱۲۰ زبان دیگر بود.
و نهایتاً آنچه برای چندزبانه شدن مهم است:
- مغز انسان قابلیت یادگیری تا بینهایت زبان جدید را در خود دارد.
- مهمترین عامل در چندزبانه بودن بکارگیری و استفاده مداوم از زبان جدید است.
- ریشه بسیاری از زبانهای دنیا یکی است و شما با یادگیری یک زبان به راحتی میتوانید زبان دیگر را فرا بگیرید.
- توانایی یادگیری زبان جدید به جنسیت و هوش و استعداد وابسته نیست و هر زن یا مردی میتواند با تلاش و پشتکار به این مهم دستیابد.
- بهترین راه برای تثبیت و یادگیری زبان جدید، سفر و یا همصحبت شدن با مردمانی است که با آن زبان تکلم و زندگی میکنند.
